/

8 Ιανουαρίου, 2024

Ύπνος και ψυχική υγεία – Πώς την επηρεάζει;

Ύπνος και ψυχική υγεία - Πώς επηρεάζονται;

Πόσο σημαντικός είναι ο ποιοτικός ύπνος;

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ένας μέσος ενήλικας χρειάζεται περίπου 7 με 9 ώρες ύπνου καθημερινά, ώστε να αποδώσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του. Μάλιστα, ένας ποιοτικός και ξεκούραστος ύπνος, μπορεί να βοηθήσει το άτομο να αυξήσει τις ακαδημαικές επιδόσεις του, να γίνει πιο αποδοτικός στην εργασία του, να οξύνει τις πνευματικές του λειτουργίες και να αποφύγει το ρίσκο ανάπτυξης άνοιας. 

Ωστόσο, αντίθετα με την άποψη που υπάρχει,το να κοιμόμαστε λίγες ώρες μέσα στην εβδομάδα και να αναπληρώνουμε τις χαμένες ώρες μέσα στο Σαββατοκύριακο, δεν προσφέρει μια ουσιαστική ξεκούραση. Αντίθετα, ενισχύει το “Sleep Debt” ή “Χρέος του ύπνου μας” με αποτέλεσμα να νιώθουμε πιο κουρασμένοι και αδύναμοι.

Για αυτό, ένας μακρύς αλλά και ξεκούραστος ύπνος μπορεί να μας προσφέρει πολλά οφέλη. Σίγουρα οι μελέτες ύπνου κάνουν καλά τη δουλειά τους, αλλά δε μπορούν να συγκριθούν τα αμέτρητα βράδια που κοιμόμαστε σπίτι μας. Όμως, για να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί είναι τόσο σημαντικός, χρειάζεται να κατανοήσουμε λίγο καλύτερα πώς και γιατί κοιμόμαστε.

Στάδια ύπνου - REM

REM ύπνος

Ο ύπνος χωρίζεται σε 4 στάδια. Στα 1-2-3 NON REM στάδια του ύπνου, και στο REM (Rapid Eye Movement) στάδιο. Με λίγα λόγια, το πρώτο στάδιο είναι ο ελαφρύς ύπνος τα πρώτα 10 λεπτά αφού κλείσουμε τα μάτια μας, το στάδιο 2 και 3 είναι ο βαθύς ύπνος, και το 4 στάδιο ή αλλιώς στάδιο REM, είναι εκεί όπου συμβαίνει όλη η μαγεία – η στιγμή που βλέπουμε όνειρα. 

Με άλλα λόγια, το στάδιο REM είναι η στιγμή που βλέπουμε όνειρα. Κάποιοι μπορούν να τα ελέγξουν, βλέποντας συνειδητά όνειρα, και άλλοι όχι. Όπως και να ‘χει όμως, αυτό το στάδιο προσφέρει πολλά οφέλη στον οργανισμό μας. Όχι μόνο βοηθά στο να επεξεργαστούμε, να αναλύσουμε, και να μειώσουμε τη ψυχική ένταση μας μέσα στην ημέρα, όσο και μας προσφέρει ένα ασφαλές πλαίσιο ανάπτυξης. 

Σε αντίθεση με το βαθύ ύπνο, που αναζωογωνεί το σώμα μας και το θεραπεύει, και τις θεωρίες του Freud για τα όνειρα και τις επιθυμίες, αυτό το στάδιο μπορεί να μετρηθεί. Όπως και όλα τα υπόλοιπα, άλλωστε. Πώς; Με έναν καταγραφέα ύπνου.

Αξίζει να αγοράσεις έναν καταγραφέα για τον ύπνο σου;

Καταγραφείς ύπνου

Τι είναι ένας καταγραφέας ύπνου; Με απλά λόγια, μια συσκευή που φοράς και καταγράφει τα στάδια του ύπνου σου, δίνοντας σου διάφορες συμβουλές για να τον βελτιώσεις. Οι τιμές κυμαίνονται από 10-15 ευρώ μέχρι εκατοντάδες δολλάρια, ανάλογα το budget αλλά και το γούστο σου. Συνήθως, οι περισσότεροι καταναλωτές και ειδικά στην Ελλάδα αγοράζουν είτε Wearables είτε Activity trackers. 

Τα Wearables είναι ρολόγια εταιρειών όπως η Samsung, η Apple και η Xiaomi, ενώ τα Activity trackers είναι τα Smart Bands αυτών των εταιρειών. Η διαφορά τους είναι κυρίως στις λειτουργίες και τις δυνατότητες, οπότε αναλόγως με το πόσα χρήματα θέλεις να επενδύσεις, θα πάρεις και το ανάλογο προιόν.

Ύπνος και διπολική διαταραχή

Εξέχοντα ρόλο στην έκβαση και την πορεία στη διπολική διαταραχή, παίζει και ο ύπνος. Δεν είναι λίγες οι φορές που διαβάσαμε ότι αν κοιμόμαστε λίγες ώρες μπορεί να επιστρέφει η μανία μας, ενώ αν κοιμόμαστε πολλές η κατάθλιψη μας. Ούτε ήταν λίγες οι φορές που ακούσαμε από τον θεράποντα ιατρό μας ότι χρειάζεται να έχουμε ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου και να κοιμόμαστε 7 με 9 ώρες κάθε μέρα, ώστε να διατηρήσουμε τα επίπεδα της διάθεσης μας σταθερά. 

Σίγουρα, οι περισσότεροι ενήλικες μπορούν να κοιμηθούν και λιγότερες από 7 ώρες την ημέρα, και η διάθεση τους να μην επηρεαστεί πάρα πολύ. Ωστόσο, χρειάζεται αρκετή προσοχή στα άτομα με διπολική διαταραχή, καθώς ακόμα και μικρές αλλαγές στη ρουτίνα τους, μπορεί να επηρεάσουν την έκβαση της νόσου. Αυτό σημαίνει, ότι είναι απαραίτητο να κοιμόμαστε αρκετά και ποιοτικά. Και αν δεν μπορούμε να τα καταφέρουμε, ο θεράποντας ιατρός μας θα είναι πάντα εκεί για να μας βοηθήσει.

Πώς να κοιμηθείς καλύτερα;

Κράτα ημερολόγιο ύπνου

Πολλά βιβλία αναφέρουν, να κρατάμε ημερολόγιο ύπνου πριν κοιμηθούμε. Ξέρεις γιατί; Πολύ απλά, γιατί γράφοντας ημερολόγιο πετυχαίνεις όλα αυτά τα πολύτιμα insights που θα κατάφερνες αν δεν κρατούσες. Για παράδειγμα, γνωρίζεις τι ώρα κοιμάσαι ή τι ώρα ξυπνάς κάθε πρωί; Γνωρίζεις πόσες φορές ξυπνάς μέσα στη νύχτα, και πόσο περίπουσου παίρνει για να αποκοιμηθείς ξανά; Όλα αυτά, είναι αρκετές χρήσιμες πληροφορίες, αρκεί να ξέρεις να τις χρησιμοποιείς. Συνέχισε να διαβάζεις, για να δεις βιβλία που ίσως μπορεί να σε βοηθήσουν! 

Χρονότυποι

Τι είναι οι χρονότυποι; Με λίγα λόγια, το αν λειτουργείς καλύτερα το πρωί ή το βράδυ. Αν δυσκολεύεσαι να ξυπνήσεις το πρωί, μάλλον είσαι νυχτοπούλι. Για αυτό, προσπάθησε το μεγαλύτερο όγκο εργασιών που έχεις να κάνεις, να τον μεταθέσεις για αργά το απόγευμα ή το βράδυ. Ωστόσο, πρόσεξε μην το παρακάνεις και αρχίσεις να νυστάζεις!

Αν από την άλλη είσαι πρωινός τύπος, θέσε τις εργασίες και τις προτεραιότητες σου, εφόσον αυτές στο επιτρέπουν, για το πρωί. Έτσι, θα καταφέρεις να πετύχεις περισσότερα μέσα στη μέρα, ακόμα πριν καλά καλά ξημερώσει, από ότι το βράδυ. Αυτό εξαρτάται από εσένα, και το πώς λειτουργείς. Και αν δε γνωρίζεις, τότε με πειραμματισμούς μπορείς να το ανακαλύψεις! 

Μερικές ακόμα συμβουλές για έναν καλύτερο ύπνο
  • Κοιμήσου την ίδια ώρα κάθε μέρα
  • Απέφυγε τις οθόνες για τουλάχιστον 1 ώρα πριν τον ύπνο
  • Μην παίρνεις μεσημεριανούς υπνάκους, αν δε μπορείς να κοιμηθείς καλά το βράδυ

Βιβλία για έναν καλύτερο ύπνο

Ύπνος και βιβλία
Πηγές