/

4 Ιανουαρίου, 2024

Τι είναι η ενσυναίσθηση και ποια η σημασία της

Ενσυναίσθηση

Ορισμός της ενσυναίσθησης

Ως ενσυναίσθηση, μπορούμε να ορίσουμε την ικανότητα να ταυτιζόμαστε με την ψυχική κατάσταση ενός άλλου ατόμου. Με άλλα λόγια, το να μπορούμε να μπαίνουμε στη θέση του και να κατανοούμε το πώς νιώθει και αισθάνεται. Είναι όμως η ενσυναίσθηση ταυτόσημη με το να είμαστε ο άλλος άνθρωπος; Φυσικά κι όχι! Το κάθε άτομο είναι μοναδικό, και για αυτό δεν υπάρχει κάποιος λόγος να πιστεύουμε ότι μπορούμε να ταυτιστούμε 100% με τον άλλον.

Αντίθετα με αυτό που πιστεύουν πολλοί, ο ορισμός της διαφέρει από την εμπάθεια, δηλαδή το να συμπαθούμε τον άλλον. Το να συναισθάνεσαι τον άλλον, σημαίνει απλώς να μπορείς να μπαίνεις στη θέση του. Δε χρειάζεται να τον συμπαθείς ή να τον αγαπάς.

Μα ποιος ωφελείται τελικά από αυτή;

Ποιος ωφελείται από αυτή; Πολύ απλά, όλοι! Όταν μπαίνεις στη θέση του άλλου, μπορείς να κατανοήσεις καλύτερα τα κίνητρα και το ψυχισμό του. Έτσι, κατανοείς γιατί πράττει με κάποιο τρόπο που σε ενοχλεί ή σε ταράζει, για παράδειγμα. Μπορεί επίσης, να δείχνεις μεγαλύτερη ενσυνειδητότητα και κατανόηση για καταστάσεις που δε μπορείς να καταλάβεις ακόμα.

Συναισθηματική νοημοσύνη και ενσυναίσθηση

Πώς συνδέεται η συναισθηματική νοημοσύνη με την ενσυναίσθηση; Αρχικά, ως συναισθηματική νοημοσύνη μπορούμε να ορίσουμε την ικανότητα των ανθρώπων να αναγνωρίζουν τα δικά τους συναισθήματα, αλλά και των άλλων. Επίσης, να διακρίνουν τα διάφορα συναισθήματα και να τα ονοματίσουν κατάλληλα, αλλά και να τα χρησιμοποιούν ως οδηγό σκέψης.

Όπως αναφέραμε και παραπάνω, η ενσυναίσθηση είναι η ικανότητα να μπαίνουμε στη θέση του άλλου. Έτσι, άτομα που μπορούν να το κάνουν αυτό, θα λέγαμε ότι έχουν και μεγαλύτερη συναισθηματική νοημοσύνη, μια δεξιότητα που αναζητούν πολλές επιχειρήσεις και πολλοί κλάδοι παγκοσμίως. 

Διπολικότητα και ενσυναίσθηση

Έχουν τα άτομα με διπολική διαταραχή ενσυναίσθηση; Αν μπεις στην πραγματικότητα τους, τότε θα καταλάβεις πως έχουν. Χρειάζονται ενσυναίσθηση; Φυσικά! Και ποιος δε χρειάζεται; Από τα φάρμακα που παίρνουν, τη ψυχοθεραπεία που χρειάζονται, μέχρι το στίγμα και τις διακρίσεις που δέχονται καθημερινά, οι διπολικοί τη χρειάζονται. 

Ωστόσο, δεν έχουν όλα τα άτομα με διπολική ενσυναίθηση. Να το θυμάσαι αυτό, όπως αξίζει να θυμάσαι πως κάθε άτομο δεν είναι ίδιο. Όλοι είμαστε διαφορετικοί, για αυτό μη τους βάζεις όλους στην ίδια κατηγορία! 

Όλα αυτά στην πράξη

Και πάμε τώρα σε αυτό που μας ενδιαφέρει: Ποια είναι η σημασία της ενσυναίσθησης; 

Πολύ απλά, μας κάνει ανθρώπους. Πολλοί πιστεύουν ότι αναπτυχθήκαμε γιατί είχαμε την δυνατότητα να επιβιώσουμε και να καταλάβουμε τα υπόλοιπα είδη. Εν μέρει έχουν δίκιο, πρωτίστως επειδή ο άνθρωπος είναι πιο έξυπνος και δυνατός από τα άλλα ζώα. Ωστόσο, η ικανότητα μας να κάνουμε reflection, να μπαίνουμε στη θέση του άλλου, να σκεφτόμαστε και να επιχειρηματολογούμε, μας έκανε να ξεχωρίζουμε. Και εν τέλει να επιβιώσουμε. Να διαιωνήσουμε το είδος μας. Οπότε, την επόμενη φορά που κάποιος σε ρωτήσει, “γιατί είναι σημαντική η ενσυναίσθηση;” μπορείς να του απαντήσεις: “Για να ικανοποιήσω την ανάγκη μου να επιβιώσω, να συνεχίσω το είδος μου και να ανήκω σε μια κοινότητα”.

Πρακτικά εργαλεία για την αύξηση της ενσυναίσθησης

  1. Αύξησε την περιέργεια σου
  2. Λάβε ανατροφοδότηση
  3. Δούλεψε τις προκαταλείψεις σου
  4. Διάβασε

Πάμε να πάρουμε όμως τα πρακτικά εργαλεία από την αρχή. Αρχικά, τι σημαίνει “αυξάνω την περιέργεια μου;” Πολύ απλά, υιοθετώ μια νοοτροπία, ένα mindset, του γνωρίζω ότι δε γνωρίζω. Κι έτσι, μαθαίνω περισσότερα πράγματα για εμένα και τους άλλους. Μπορεί για παράδειγμα να είμαι καθηγητής σε ένα σχολείο, και να έχω ένα μαθητή που προκαλεί ταραχές. Ωστόσο, γνωρίζω ότι δεν τον γνωρίζω, κι έτσι αντί να τον τιμωρήσω, μπαίνω στη θέση του και μέσω του διαλόγου, λύνω τα θέματα που προκύπτουν.

Τι σημαίνει “λαμβάνω ανατροφοδότηση;” Πολύ απλά, ρωτώ τους άλλους “σε κατάλαβα καλά;” ή “μπήκα στη θέση σου όπως θα περίεμενες;” με αυτό τον τρόπο, αφήνω στην άκρη αυτό που πιστεύω και ακούω πραγματικά το συνομιλητή, μπαίνοντας στη θέση του.

Δουλεύω τα biases ή τις προκαταλείψεις μου, σημαίνει ότι δεν αφήνω τους άλλους να με ορίζουν. Υιοθετώ το πρώτο mindset και απλώς αφήνω στην άκρη ό,τι νομίζω ή πιστεύω για το άλλο άτομο, κι απλώς αρχίζω να κάνω ερωτήσεις. Και μετά μπαίνω στη θέση του.

Τέλος, δε χρειάζεται να πούμε πολλά για το διάβασμα. Από το να οξύνεις τους πνευματικούς σου ορίζοντες και να μάθεις για νέους πολιτισμούς, μέχρι να αυξήσεις τις γνώσεις σου και την ενσυναίσθηση σου, το διάβασμα θα σε βοηθήσει. Δε χρειάζεται να είναι κάποιο ακαδημαικό βιβλίο, ωστόσο. Ακόμα και ένα λογοτεχνικό αρκεί, ώστε να σε ωθήσει να μπεις στη θέση του ήρωα και να ταυτιστείς μαζί του.

Πηγές και συμπληρωματικό υλικό